Κιβωτός Ορθοδοξίας και Αειφορικής Γεωργίας 

Του Γεωργίου Α. Δαουτοπούλου, daoutop@agro.auth.gr

Μια πρόσκληση να παραβρεθώ, να ακούσω και να μιλήσω με έφερε τον Δεκέμβρη του 2010, στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στους Νικητές της Καβάλας. Η γυναικεία Μονή, κάτω από την εμπνευσμένη καθοδήγηση της γερόντισσας Ευδοκίας, μαζί με την προσευχή διδάσκει μια άλλη προσέγγιση στα θέματα της παραγωγής της τροφής που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις Χριστιανικές αντιλήψεις.

Αντί να ακολουθεί τις διδαχές της σύγχρονης γεωργίας που ανακαλύπτει συνεχώς εχθρούς και προσπαθεί να τους εξολοθρεύσει, θαρρείς και ο Δημιουργός έκανε λάθος στην επιλογή τους, προσπαθεί με ήπια μέσα και γνώση να δώσει την ευκαιρία στη φύση να μας προσφέρει πλούσιους καρπούς και μάλιστα υγιεινούς.

Εδώ και τρία χρόνια, η Ιερά Μονή αποτελεί σημείο αναφοράς για τη χρήση των Ενεργών Μικροοργανισμών (ΕΜ) που ανακάλυψε το 1982 στην Ιαπωνία ο συνάδελφός μου Καθηγητής της Λαχανοκομίας και Κηπουρικής, Τερούο Χίγκα. Οι μικροοργανισμοί αυτοί με πολλαπλές εφαρμογές στην Γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, βιολογικούς καθαρισμούς, καθαριότητα σπιτιών και χώρων εργασίας, ιατρική, εξυγίανση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων, κ.ά. διακινούνται ανά τον κόσμο από μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και διατίθενται σε ένα χαμηλό κόστος για τους ενδιαφερόμενους.

Μάλιστα η δράση τους λειτουργεί προσθετικά. Ενώ στη χημική γεωργία η χρήση των χημικών προστατευτικών απαιτεί κάθε χρόνο όλο και μεγαλύτερες ποσότητες εφαρμογής, εδώ αντιθέτως έχουμε μείωση της ποσότητας και συχνότητας εφαρμογής με το πέρασμα του χρόνου. Οι ΕΜ αποκαθιστούν την υποβαθμισμένη γονιμότητα του εδάφους και δίνουν τη δυνατότητα στα φυτά να αποκτήσουν ένα πλούσιο ριζικό σύστημα.

Η Ιερά Μονή δεν περιορίζεται στη χρήση τους στις εγκαταστάσεις της Μονής (λαχανόκηπους, στάβλους, μελισσοκομείο, γενική καθαριότητα εγκαταστάσεων), αλλά διαθέτει το χώρο της για να ενημερώσει ενδιαφερόμενους παραγωγούς της περιοχής για τη χρήση τους. Αυτό δηλαδή που απεμπόλησαν εδώ και μερικές δεκαετίες να κάνουν οι Υπηρεσίες Εφαρμογών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το κάνει η Ιερά Μονή.

Για μια ακόμη φορά έμαθα περισσότερα από όσα δίδαξα. Μακαρίζω την απόφασή μου να παραιτηθώ από το Πανεπιστήμιο για να έχω την ευκαιρία να περιδιαβαίνω την Ελληνική ενδοχώρα εκεί όπου χτυπά η καρδιά της πραγματικής Ελλάδας.

Φεύγοντας αργά το βράδυ ένοιωσα την ανάγκη να παραφράσω τον εκκλησιαστικό υμνωδό: Κύριε Επίβλεψον εξ Ουρανού και είδε και προστάτευσε τα έργα των αδελφών της Ιεράς Μονής.

Εφημερίδα Αγγελιοφόρος 19/1/2011

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ 

Είναι ο τίτλος ενός εξαιρετικού Ελληνικού περιοδικού που αν και κυκλοφορεί από την πόλη μου, δυστυχώς το γνώρισα στο 96ο τεύχος του. Σε λίγο θα κυκλοφορήσει το 98 με δύο δικές μου συνεργασίες που ελπίζω να συνεχιστούν, αν είναι θετική η ανταπόκριση των αναγνωστών του και των δύο φύλων. Η συνεργασία μου θα αφορά θέματα αειφορικής γεωργίας με προσπάθεια να παρουσιάζονται όχι μόνο θεωρητικά θέματα αλλά και καλές πρακτικές από όλον τον Ελληνικό χώρο.
Αν ρωτάτε τι διαπραγματεύεται, νομίζω πως ο συντάκτης του είναι ο πιο κατάλληλος για να το παρουσιάσει:

Υπάρχει γύρω μας μια Ελλάδα άγνωστη και γοητευτική. Σ' αυτή την Ελλάδα σας ξεναγεί το Ελληνικό Πανόραμα. Με γλαφυρά

οδοιπορικά αλλά και ιστορικά και επιστημονικά άρθρα. Ζωντανό και έγκυρο, με θαυμάσιο φωτογραφικό υλικό, το Ελληνικό Πανόραμα είναι ένα περιοδικό διαχρονικής αξίας, μια μοναδική εγκυκλοπαίδεια.

Για το φυσιολάτρη, τον περιηγητή, τον ερευνητή, τους νέους, όλη την ελληνική οικογένεια. Κάθε δύο μήνες είναι πηγή έγκυρης πληροφόρησης για την ελληνική φύση, ιστορία, παράδοση, επιστήμη.

Ταξιδέψτε μαζί του, ονειροπολήστε μέσα από τις σελίδες του, γνωρίστε σε βάθος την απρόσμενη ομορφιά της μικρής Ελλάδας, κοντινή αλλά τόσο άγνωστη.

Θεόφιλος Δ. Μπασγιουράκης

Η ετήσια συνδρομή για 6 τεύχη ανέρχεται στο ποσό των 39 ευρώ. Μάθετε περισσότερα για αυτό μαζί με τις άλλες δράσεις που διοργανώνει στην ιστοσελίδα του στο www.elliniko-panorama.gr 

Απαλλαγείτε από τη μάστιγα των τυφλοπόντικων 

Όσοι τους έχουν στον λαχανόκηπό τους αντιμετωπίζουν ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. Τώρα έχουμε τη λύση χάρις στην παρατηρητικότητα ενός Καστοριανού ξαδέλφου μου του Νίκου του Δαουτόπουλου. Μου έδειξε το φυτό στο λαχανόκηπό του και μου δήλωσε κατηγορηματικά ότι χάρις σε αυτό απαλλάχθηκε από την παρουσία τους.
Όπως έχω δηλώσει πολλές φορές είμαι ανοιχτός σε ιδέες και προτάσεις από τον καθένα ανεξάρτητα από τις γραμματικές του γνώσεις. Άλλωστε όπως χαρακτηριστικά αναφέρω στις ομιλίες μου πρώτοι εμφανίστηκαν οι καλοί γεωργοί και μετά οι Γεωπόνοι όταν αυτή η γνώση συσσωρεύτηκε και υπήρχε ανάγκη συγκροτημένης μεταφοράς της. Έτσι λοιπόν κάθε φορά που δίνω μια διάλεξη δεν είμαι μόνο δάσκαλος αλλά και μαθητής. Δεν διδάσκω μόνον αλλά και μαθαίνω. και αυτό δεν είναι σχήμα λόγου αλλά επιβεβαιώνεται πάντοτε. Ακόμη και στη χθεσινή ομιλία μου στη Θέρμη.
Για το θέμα που ανέκυψε από μια απελπισμένη συμπολίτισσα μας σχετικά με το τί κάνουμε με τους τυφλοπόντικες, ένας άλλος συμπολίτης πρότεινε την τοποθέτηση-παράχωση ξυλοποιημένων βλαστών τριανταφυλιάς στις στοές τους. Ο λόγος; Αν τραυματιστούν στην προσπάθειά τους να τα απομακρύνουν η ακατάσχετη αιμορραγία που θα προκληθεί οδηγεί στο θάνατό τους γιατί το αίμα τους δεν πήζει.

Εγώ πρότεινα το φυτό που απεικονίζεται εδώ και ανήκει στην οικογένεια των euphorbia αλλά μέχρι στιγμής δεν απευθύνθηκα στο Τμήμα Βιολογίας του ΑΠΘ για να μου το προσδιορίσουν με ακρίβεια. Όπως φαίνεται το φυτό αυτό εκλύει κάποια ουσία από το ρίζωμά του με αποτέλεσμα μετά από λίγο καιρό να εγκαταλείπουν την περιοχή όπου φύεται οι τυφλοπόντικες! Αν το εγκαταστήσετε μια φορά, το φυτό αναπαράγεται από τους σπόρους τους και θα έχετε λύσει το πρόβλημα για πάντα.
Για τους φίλους της ιστοσελίδας, κρατάμε κάθε χρόνο και αναπαράγουμε μερικά φυτά τα οποία μπορούν να σας σταλούν, αν η μεταφορά είναι εφικτή και ακίνδυνη για τα φυτά με μια πολύ μικρή χρέωση συν τα μεταφορικά. Παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας.

Εκπαίδευση Εθελοντών Κομποστοποιητών στο Δήμο Θέρμης

Έγινε την Τρίτη 18 Μαρτίου η προγραμματισμένη εκπαίδευση Δημοτών του Δήμου Θέρμης που δήλωσαν συμμετοχή στο πρόγραμμα κομποστοποίησης που ο Δήμος συνεχίζει με μεγάλη επιτυχία εδώ και 6 περίπου χρόνια.
Στο κατάμεστο θέατρο του Δήμου, παρουσία του Δημάρχου κ. Παπαδόπουλου και του Αντιδημάρχου Πρασίνου κ. Χρυσοχόου και στελεχών του Δήμου από τη Διεύθυνση Πρασίνου, οι νέοι εθελοντές μυήθηκαν στα μυστικά της κομποστοποίησης και τις επόμενες ημέρες θα παραλάβουν δωρεάν από το Δήμο έναν κάδο κομποστοποίησης με χωρητικότητα 300 περίπου λίτρων.
Οι ερωτήσεις έπεσαν βροχή μετά την ολοκλήρωση της εισήγησης και σύντομα επεκτάθηκαν και σε θέματα λαχανοκομίας και αειφορικής γεωργίας.

Για μια Αειφορική Κοινωνία 

Του Γεωργίου Α. Δαουτοπούλου, info@daoutop.gr

Κατά τον Αμερικανό Κοινωνιολόγο Miller, απαιτούνται τέσσερις επαναστάσεις για να περάσουμε σε μια αειφορική κοινωνία:

Στη πρώτη, χρειάζεται μια επανάσταση αποτελεσμα­τικό­­­τητας με τη μη σπατάλη υλικών και ενέργειας υιοθετώντας βελτιώσεις στην τεχνολογία, αλλαγές στον τρόπο ζωής και επαναχρησιμοποίηση μέσων και υλικών.

Χτισμένη στην πρώτη, ακολουθεί η επανάσταση αποτροπής της ρύπανσης. Έ­τσι ελαττώνεται η ρύπανση και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος με μείωση της σπατάλης ύλης και ενέργειας. Ουσιαστικά μιμούμαστε τη φύση στην οποία οι κυκλικές διαδικασίες που παράγουν απορρίμματα από έναν οργανισμό, χρησιμοποιούνται ως εισροές από άλλους. Η πρόληψη της ρύπανσης πρέπει να αποτρέπει την παραγωγή και απόρριψη στο περιβάλλον τοξικών ουσιών με την ανακύκλωση ή επαναχρησιμοποίησή τους ή με την προσπάθεια να βρούμε λιγότερο επιβλαβή ή εύκολα αποδομούμενα υποκα­τά­στατα ή με την μη παραγωγή τοξικών ουσιών.

Στη τρίτη, έχουμε μια επανάσταση επάρκειας, προσπαθώντας να ικανοποιήσουμε τις βασικές ανάγκες των ανθρώπων του πλανήτη και επανεξετάζοντας τα υλικά αγαθά που χρειάζονται για μια αξιοπρεπή διαβίωση.

Στην τέταρτη, χρειαζόμαστε μια δημογραφική επανάσταση που θα φέρει μέγεθος και ρυθμό ανάπτυξης του πληθυσμού σε ισορροπία με τη φέρουσα ικανότητα της γης, τόσο για το ανθρώπινο γένος όσο και τα άλλα είδη.

Εμείς θα προσθέταμε μια ακόμη επανάσταση για την ολοκλήρωση της πολιτισμικής αλλαγής. Αυτήν της αυτάρκειας που εκτείνεται σε πολλά επίπεδα. Στο νοικοκυριό, στο χωριό, στο Δήμο, στην επαρχία, στο Νομό και ούτω καθεξής. Ένα σύστημα αυτάρκειας διασφαλίζει τη διαθεσιμότητα πολύτιμων αγαθών όπως είναι τα τρόφιμα, θωρακίζει την τοπική κοινωνία με την ανακύκλωση των εισοδημάτων και προστατεύει το περιβάλλον αφού περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό οι ενεργοβόρες μεταφορές.

Οι πολέμιοι της οικολογίας θα ισχυριστούν ότι οι οικολόγοι βλέπουν τον κόσμο απαισιόδοξα και ότι είναι διαρκώς μάντεις κακών. Απεναντίας, η οικολογική προσέγγιση είναι μια προσγειωμένη ενόραση του μέλλοντος που μάχεται να διατηρήσει τον κόσμο σε όσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση όχι μόνον για τη σημερινή γενιά αλλά και τις άλλες που θα ακολουθήσουν.

Οι άν­θρωποι με οικολογικές ευαισθησίες βλέπουν την πολυπλοκότητα του κόσμου, τις πολύπλοκες και αλληλένδετες σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των οργανισμών του πλανήτη, έχουν συνειδητοποιήσει το διαβατάρικο πέρασμά τους, αδυνατούν να δεχθούν την ανισότητα που διαρκώς εντείνεται και πιστεύ­ουν πως η συνεργασία, το μοίρασμα, η ειλικρίνεια, η ταπεινότητα και η αγάπη πρέπει να είναι οι κατευθυντήριοι άξονες της μεταξύ μας συμπεριφοράς και αυτής απέναντι στη γη. Η γη μπορεί να υπάρξει και χωρίς εμάς. Εμείς δε μπορούμε να υπάρξουμε χωρίς τη γη!.

Αγγελιοφόρος, 3/11/2009

Παρασκευή  Τσαγιού  Κομπόστας

Όσοι κάνουν κομποστοποίηση των φυτικών υλικών του κήπου και της κουζίνας τους έχουν τώρα τη δυνατότητα να παρασκευάσουν μόνοι τους ένα υγρό λίπασμα που έχει διπλή δράση, τόσο φυτοπροστατευτική όσο και λιπαντική. Δεν έχουν πλέον ανάγκη από ακριβά οργανικά λιπάσματα που εισάγονται από το εξωτερικό.

Η κομπόστα είναι μια πλούσια και ισορροπημένη οργανική ουσία που μπορεί να δοθεί στα φυτά μας οποιαδήποτε εποχή του έτους.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια ποσότητα χωνεμένης κομπόστας και έναν φθηνό και απλό εξοπλισμό για την παρασκευή ενός εκχυλίσματος από την κομπόστα που οι ξένοι το ονομάζουν Τσάϊ Κομπόστας και κάποιοι άλλοι το αποκαλούν «υγρό χρυσάφι» και το χρησιμοποιούν όλοι οι βιοκαλλιεργητές.  Η κομπόστα παραλαμβάνεται από τη βάση του κάδου κομποστοποίησης και είναι το μαύρο εκείνο υλικό με την ευχάριστη μυρωδιά που έχει περάσει από το στομάχι των γαιοσκωλήκων και είναι πλούσιο σε ωφέλιμους μικροοργανισμούς που με τη σειρά τους θα μεσολαβήσουν στην παραλαβή των θρεπτικών στοιχείων από τις ρίζες των φυτών μας.

Υλικά και σκεύη που χρειάζεστε:

1 πλαστικός κουβάς με χωρητικότητα 20 λίτρων

7-10 λίτρα καλά χωνεμένης και κοσκινισμένης κομπόστας

300-400 gr μελάσας ή καφέ ζάχαρης

1 αντλία οξυγόνωσης

15 λίτρα νερού βροχής ή πηγής χωρίς χλώριο

Ι φίλτρο (καλτσόν)

Παρασκευή:

Βάζουμε τα ακροφύσια της αντλίας οξυγόνωσης στον πυθμένα του δοχείου και  τα στερεώνουμε με κάτι βαρύ (μικρή πέτρα).

Ρίχνουμε την κομπόστα

Ρίχνουμε το νερό

Ρίχνουμε τη μελάσα ή την καφέ ζάχαρη

Βάζουμε σε λειτουργία την αντλία και αφήνουμε το υλικό να ζυμωθεί για 1-3 ημέρες σε ένα σκιερό και ζεστό μέρος

Όταν το υγρό αναδίδει μια ευχάριστη μυρωδιά το στραγγίζουμε και στη συνέχεια το αραιώνουμε μέχρι 1 προς 10 με βρόχινο ή πολύ καλής ποιότητας νερό χωρίς χλώριο και με αυτό διαβρέχουμε τα φυτά και το έδαφος γύρω από αυτά.

Τα κατακάθια τα ρίχνουμε πίσω στον κάδο της κομποστοποίησης.

Αυτήν την τεχνολογία μαζί με άλλες εξίσου ενδιαφέρουσες και αποτελεσματικές για την αύξηση της γονιμότητας του εδάφους, τις έχουμε ενσωματώσει σε μια νέα κατασκευή που εκτός από το υγρό λίπασμα παράγει και ένα στερεό εδαφοβελτιωτικό λίπασμα. Το μεγάλο πλεονέκτημα της μονάδος είναι ότι εκτός από το αρχικό κόστος κατασκευής που μπορεί να μειωθεί με προσωπική εργασία, το κόστος λειτουργίας της είναι σχεδόν μηδενικό. Διαβάστε περισσότερα στις νεώτερες αναφορές μας και ζητείστε να σας στείλουμε τις οδηγίες κατασκευής με ένα πολύ μικρό κόστος. 

ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΙΑΣ 

Του Γεωργίου Α. Δαουτοπούλου

           

Η νέα Αγροτική Πολιτική καθιέρωσε και πολύ σωστά την προστασία του περιβάλλοντος ως ένα από τα κύρια μελήματά της. Εκεί που θεωρούσαμε τη βιομηχανία ως κύρια υπεύθυνη της ρύπανσης και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος ανακαλύψαμε τις εξίσου ρυπογόνες δραστηριότητες της σύγχρονης γεωργίας.

Στα πλαίσια της αναθεώρησης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής καθιερώθηκε η τήρηση των Κωδίκων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής. Οι Κώδικες δεν είναι τίποτε άλλο από μια σειρά υποχρεώσεων τις οποίες ανέλαβαν οι αγρότες έναντι των επιδοτήσεων που τους καταβάλλονται από τα Ευρωπαϊκά Ταμεία. Με απλά λόγια, η Ευρωπαϊκή Ένωση λέει στους αγρότες: Σου δίνω την επιδότηση σαν αντιστάθμισμα της απώλειας εισοδήματος που ενδεχόμενα έχεις από την εφαρμογή πρακτικών στη γεωργία που προστατεύουν το περιβάλλον.

Μια από αυτές, για παράδειγμα, απαγορεύει την καύση της καλαμιάς. Μια πρακτική που εξασκούσαν με περισσό ζήλο οι αγρότες μας μεταβάλλοντας κάθε φθινόπωρο κάμπους και λαγκάδια σε πύρινες κολάσεις που θύμιζαν τις αλήστου μνήμης πυρπολήσεις των κατακτητών της Ελληνικής ενδοχώρας. Η δικαιολογία του εμπρησμού ήταν η ευκολία της εκτέλεσης των αγροτικών εργασιών ενόψει της επερχόμενης σποράς. «Μπουκώνουν τα άροτρα», παραπονούνται οι αγρότες, και έχουν δίκιο. Το πρόβλημα όμως ξεπερνιέται με πολλούς τρόπους. Πρώτα με το θέρισμα της καλαμιάς χαμηλά, με το δέσιμο των άχυρων σε μπάλες και την απομάκρυνσή τους από το χωράφι, με τη χρησιμοποίηση σύγχρονης αλωνιστικής μηχανής που θρυμματίζει τα άχυρα σε πολύ μικρότερα τεμάχια, αν δεν επιθυμεί ο γεωργός τη δεματο­ποίησή τους και τέλος με τη χρησιμοποίηση ενός καταστροφέα ο οποίος τεμαχίζει άχυρα, χόρτα και κλαδιά.

Η τελευταία λύση φαίνεται πως είναι και η καλύτερη μια και οι χειριστές των θεριζοαλωνιστικών μηχανών προτιμούν να αφαιρούν τον καταστροφέα και να κόβουν τα στάρια όσο το δυνατόν πιο ψηλά από το έδαφος γιατί έτσι αυξάνεται ο αριθμός των στρεμμάτων που αλωνίζουν και κατά συνέπεια το εισόδημά τους. Δυστυχώς όμως αυτοί οι καταστροφείς που στοιχίζουν από 2.000 μέχρι 5.000 Ευρώ δεν επιδοτούνται από την Πολιτεία ενώ θάπρεπε να τύγχαναν υψηλής επιδότησης, τουλάχιστον 75% μια και η χρήση τους οδηγεί στην προστασία του περιβάλλοντος. Ιδού λοιπόν ένα ακόμη σημείο αντίφασης της πολιτικής για την προστασία του περιβάλλοντος με ευθύνη όχι των αγροτών αλλά των εντεταλμένων οργάνων, τόσο του Υπουργείου Γεωργίας όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι Κώδικες ετοιμάστηκαν, αλλά δυστυχώς δεν εξηγήθηκαν στους αγρότες. Αφέθηκαν στη φιλοπατρία τους ή μάλλον στην επικρεμάμενη απειλή της στέρησης της επιδότησης σε όσα χωράφια είχε προηγηθεί της σποράς, η καύση της καλαμιάς. Ως αποτέλεσμα των νέων μέτρων, το φαινόμενο της καύσης περιορίστηκε, αλλά δεν εξαλείφθηκε. Υπολογίζεται ότι συνεχίζεται σε ένα ποσοστό 30-50% των εκτάσεων που καλλιεργούνται με σιτηρά και στο 90% των εκτάσεων που καλλιεργούνται με ρύζια.

Τα άχυρα όμως δεν είναι άχρηστα υλικά από τα οποία πρέπει να απαλλαγούμε. Κάθε φορά που ένας αγρότης καίει την καλαμιά, ουσιαστικά καίει χρήματα. Ξόδεψε χρήματα σε ακριβά λιπάσματα και αντί να επαναφέρει στο έδαφος τα υπολείμματα της καλλιέργειας, εμπλουτίζοντάς το σε πολύτιμη οργανική ουσία, αυτός τα κάνει στάχτη και καπνό που ρυπαίνει την ατμόσφαιρα και ενισχύει το φαινόμενο του θερμοκηπίου από τις συνέπειες του οποίου θα είναι ο πρώτος χαμένος.

Μια Ελληνίδα μάλιστα συμπολίτισσα μας έχει παγκόσμια πατέντα για τη μετατροπή του άχυρου σε μοριοσανίδα από την οποία στη συνέχεια μπορούν να κατασκευαστούν έπιπλα!. Με τη σημερινή έλλειψη του ξύλου η ανακάλυψή της αποκτά ακόμα μεγαλύτερη αξία. Τί τραγικό όμως αγαπητοί συμπολίτες; Να έχουμε τη λύση και να μην την εφαρμόζουμε. Από κάτι τέτοια μικρά, αλλά σημαντικά τείνω να υιοθετήσω την άποψη για την ανάγκη επανίδρυσης του Κράτους!

Αγρόκτημα 5/11/2003

Σημείωμα 24/11/2015
Το φαινόμενο έχει περιοριστεί ριζικά αλλά δεν έχει εξαλειφθεί. Μετά από μια μήνυση που κατέθεσα πριν από τρία χρόνια στην Καστοριά γιατί η φωτιά από τις καλαμιές μπήκε 3 φορές στο κτήμα μου και έκαψε δένδρα και λάστιχα ποτίσματος, το φαινόμενο κόπηκε δια ροπάλου. Κάντε καταγγελία στην τοπική σας πυροσβεστική υπηρεσία η οποία συχνά κάνει τα στραβά μάτια, αλλά αν δεχθεί καταγγελία δεν μπορεί να αδιαφορήσει.
Με τις νέες γνώσεις που έχουμε σήμερα και μπορούμε να μετατρέψουμε αυτά τα υπολείμματα σε πολύτιμα υγρά και στερεά βιολογικά λιπάσματα είναι εγκληματική η παράδοση τους στην πυρά. Το κακό στην Ελλάδα είναι ότι η ρύπανση είναι εντελώς δωρεάν ενώ η προστασία του περιβάλλοντος στοιχίζει. Αν ο υποψήφιος ρυπαντής γνώριζε ότι θα πλήρωνε ακριβά τη ρύπανση θα το σκεφτόταν 2 φορές και θα αναζητούσε τρόπους αντιρύπανσης.